10 . تاريخ ابى بكر بن ابى خيثمه از زهير بن حرب نسائى ( م . 279 ه . / 829 م . ) « 1 » 11 . اعلام النبوه از ابو داود سليمان بن اشعث سجستانى ( 202 - 275 ه . / 817 - 888 م . ) « 2 » اينها اساسىترين كتابهاى سيره است كه وارد اندلس شده و پايهء استفاده عالمان اندلسى در اين زمينه بوده است . فهرستهاى نوشته شده توسط علما ، شاهدى بر اين مطلب است . كتابهاى ديگرى هم وجود دارد كه عالمان اندلسى ، افزون بر كتابهاى سيره و مغازى از آنها استفاده كرده و البته اين كتابها به نوعى مشتمل بر اخبار سيره و مغازى بوده « 3 » يا تك نگارى خاصى دربارهء بخشى از سيره است . « 4 » عالمان اندلس اين كتابها را روايت كرده و در حلقات علمى و مجالس طلبگى آنها را تدريس مىكردند . اصطلاحى كه اندلسىها به جاى « مغازى » به كار مىبردند ، تعبير « المشاهد » بوده و دانشمندى كه راوى اخبار مغازى بوده و با عنوان « حافظ للمشاهد » مىناميده‌اند . به عنوان مثال گفته مىشود : « فلان شخص « 5 » سفر كرد و از عبد الملك بن هشام مشاهد را شنيد » . « 6 » يا گفته مىشود : « او حافظ اخبار عرب و وقايع و ايام و مشاهد النبى ( ص ) بوده است » . « 7 » و يا « كان حافظا للمشاهد » . « 8 » و يا « كان حافظا للاخبار و المشاهد » . « 9 »

--> ( 1 ) . فهرس ابن عطيه غرناطى ، برگ 22 ؛ الفهرسه ، ص 206 : تذكره ، ج 2 ، ص 596 : « قال الخطيب البغدادى : ثقة عالم متقن ، حافظ بصير بأيام الناس » . ( 2 ) . ر . ك : ذهبى ، تذكره ، ج 2 ، ص 519 : « و قال عنه الحكم : ابو داود امام اهل الحديث فى عصره » . ( 3 ) . ابن سعد نيز در طبقات ، دو جلد نخست را به سيره اختصاص داده است . همين طور خليفة بن خياط در سيره . تواريخ عمومى هم مانند طبرى ، ابن اثير و ابن كثير و غير اينها ، چنين‌اند . ( 4 ) . مانند كتاب شمائل النبويه ترمذى ، و دلائل النبوه ابوذر هروى . ر . ك : الفهرسه ، ص 286 ؛ و معيشة النبى و اصحابه از ابوذر هروى ، همان منبع و شرف المصطفى از ابو سعد محمد واعظ نيشابورى خرگوشى ، همان ، ص 289 ؛ ر . ك : كشف الظنون ، ج 2 ، ص 1045 و كتابهاى ديگر . ( 5 ) . مقصود عبد الله بن محمد بن خالد ( م . 256 ه . ) از مردمان قرطبه است . ر . ك : تاريخ ابن الفرضى ، ج 1 ، ص 213 . ( 6 ) . عبد الملك بن هشام ( م . 218 ه . ) تهذيبگر سيرهء ابن اسحاق . تذكره ، ج 2 ، ص 45 . ( 7 ) . ر . ك : شرح حال عفير بن سعد بن عفير بن بشر بن فضاله اغسانى از اهالى مورور ساكن قرطبه و درگذشته به سال 317 ه . تاريخ ابن الفرضى ، ج 1 ، ص 343 . ( 8 ) . بنگريد شرح حال محمد بن حبيب بن كسرى يحصبى از اهالى استجه درگذشتهء 327 ، تاريخ ابن الفرضى ، ج 2 ، ص 145 . و نيز شرح حال موسى بن ازهر بن موسى بن حريش ( شهادت در 354 ه . ) از اهالى استجه ، همان كتاب ، ج 2 ، ص 149 . ( 9 ) . ر . ك : شرح حال محمد بن ابان بن سيد بن ابان لخمى از اهالى قرطبه ( م . 354 ه . ) تاريخ ابن الفرضى ، ج 2 ، ص 67 .